Chào các em học viên, hôm nay lớp mình học ngữ pháp Tiếng Trung về cách dùng trợ từ 所. Các em xem phim hay đọc truyện tranh và tạp chí thỉnh thoảng thấy xuất hiện chữ 所 trong đoạn văn nào đó đúng không. Khi gặp những câu văn Tiếng Trung mà có chữ 所 thì chúng ta nên dịch thế nào cho sát nghĩa và nghe thuận tai thì cần phải biết cách dùng của trợ từ 所 trong Tiếng Trung.
Các em vào link bên dưới để xem qua lại chút nội dung của bài học cũ từ tuần trước.
Chúng ta cùng phân tích và thảo luận xem cách dùng của trợ từ 所 nhé.
Cách dùng trợ từ 所 trong Tiếng Trung giao tiếp hàng ngày
Cách dùng thứ nhất của trợ từ 所 trong Tiếng Trung giao tiếp
Trợ từ 所 suǒ đặt trước động từ hay cùng với động từ tạo thành một thành phần mang tính chất của danh từ, nó có chức năng bổ nghĩa cho từ hay cụm từ phía sau, thường dùng trong văn viết, dịch nghĩa là “mà”.
Ví dụ:
(1) 这项革新在生产上所起的作用很大。
Zhè xiàng gé xīn zài shēng chǎn shàng suǒ qǐ de zuò yòng hěn dà.
Cuộc cải cách này đã có một tác dụng rất lớn đối với lĩnh vực sản xuất.
(2) 发展工业所需要的燃料和原材料，我国蕴藏量十分丰富。
Fā zhǎn gōng yè suǒ xū yào de rán liào hé yuán cái liào, wǒ guó yùn cáng liàng shí fēn fēng fù.
Nước ta có nguồn nhiên liệu và nguyên vật liệu cần thiết để phát triển công nghiệp vô cùng phong phú.
(3) 这部纪录片介绍了许多我所不知道的事情。
Zhè bù jì lù piàn jiè shào le xǔ duō wǒ suǒ bù zhī dào de shì qíng.
Bộ phim tài liệu này đã giới thiệu rất nhiều sự việc mà tôi không hề biết.
Chú ý: Trong ví dụ (1) thì “起作用” làm định ngữ, bổ nghĩa cho từ trung tâm là “作用”. Từ “作用”lại bị động từ “起”chi phối.
Cách dùng thứ hai của trợ từ 所 trong Tiếng Trung giao tiếp
Trợ từ 所 suǒ trong một ngữ cảnh xuất hiện nào đó, từ trung tâm mà “所…” bổ nghĩa có thể sẽ không xuất hiện.
Ví dụ:
我所知道的（事）你也知道。Wǒ suǒ zhī dào de (shì )nǐ yě zhī dào .Những việc mà tôi biết thì anh cũng biết.
刚才大家所讲的（经过情形）我都记录下来了。
Gāng cái dà jiā suǒ jiǎng de (jīng guò qíng xíng) wǒ dōu jì lù xià lái le.
Những điều mà vừa rồi mọi người đã kể tôi đều ghi chép lại cả rồi.
Cách dùng thứ ba của trợ từ 所 trong Tiếng Trung giao tiếp
Trợ từ 所 suǒ đặt trước động từ, kết hợp với các từ “被”，“为”để biểu thị sự bị động có nghĩa là bị, được.
Ví dụ:
(1) 这个科学结论早已被实践所证明。
Zhè ge kē xué jié lùn zǎo yǐ bèi shí jiàn suǒ zhèng míng.
Kết luận khoa học này đã được thực tiễn chứng minh từ lâu.
(2) 我们看问题要看本质，不要被各种表面现象所迷惑。
Wǒ men kàn wèn tí yào kàn běn zhì ,bú yào bèi gè zhǒng biǎo miàn xiàn xiàng suǒ mí huò.
Chúng ta phải nhìn vào bản chất của vấn đề , chứ không thể để những hiện tượng bên ngoài làm mê hoặc.
(3) 孩子们常常为好奇心所驱使，问个没完没了。
Hái zi men cháng cháng wèi hào qí xīn suǒ qū shǐ, wèn gè méi wán méi liǎo.
Những đứa trẻ thường hay bị kích thích bởi sự hiếu kỳ nên hỏi mãi không thôi.
(4) 车子为冰雪所阻，延迟到站。
Chē zi wèi bīng xuě suǒ zǔ, yán chí dào zhàn.
Chiếc xe đã bị băng tuyết cản trở nên đã đến tram muộn hơn.
Chú ý: Nếu sau từ “所”là một động từ đa âm tiết thì có thể lược bỏ đi “所”như trong ba ví dụ (1) (2) (3). Trong ví dụ (4) không thể lược bỏ “所”vì phía sau là động từ đơn âm tiết.
Cách dùng thứ tư của trợ từ 所 trong Tiếng Trung giao tiếp
Kết cấu của từ “所” và động từ đơn âm tiết sẽ thay thế cho danh từ.
Ví dụ:
他每月所得，一半存入银行。
Tā měi yuè suǒ dé,yì bàn cún rù yín háng.
Hàng tháng, anh ấy đã gửi một nửa thu nhập của mình vào ngân hàng.
据我所知，他外语学得不错。
Jù wǒ suǒ zhī ,tā wài yǔ xué de bú cuò.
Theo như tôi biết thì bạn ấy học ngoại ngữ rất giỏi.
沿途所见所闻，他全都记入笔记本。
Yán tú suǒ jiàn suǒ wén, tā quan dōu jì rù bǐ jì běn.
Những điều nghe và thấy được trên đường đi, anh ấy đều ghi chép lại vào sổ.
Cách dùng thứ năm của trợ từ 所 trong Tiếng Trung giao tiếp
Trợ từ 所 đặt sau từ “有”hay “无” tạo thành một số cụm từ cố định để biểu thị sự khẳng định hay phủ định ở một mức độ thấp nhất. Ví dụ như “有所发明”，“偶有所感”，“无所用心”，“无所畏惧”，v.v…
Trợ từ “所” trong ví dụ “各得其所” là danh từ.
Trợ từ “所”trong ví dụ “一所学校” là lượng từ.
